Κυριακή 8 Φεβρουαρίου 2026 στις 18.00
No future? η ουτοπική επιθυμία και η κριτική της: κάλεσμα σε συλλογική αυτομόρφωση
Κάλεσμα
Κύκλος Αυτομόρφωσης: No future? Η Ουτοπική Επιθυμία και η Κριτική της
Πρώτη Συνάντηση, 8/2/2026, 18:00, στη Φάμπρικα Υφανέτ
ΠΟΙΟΙ ΕΙΜΑΣΤΕ
Είμαστε διάφορα άτομα που συναντηθήκαμε στο πλαίσιο της ομάδας ανάγνωσης του Κεφαλαίου του Μαρξ, η οποία στεγάστηκε για δύο χρόνια (από το 2023 έως το 2025) στη Φάμπρικα Υφανέτ. Μετά από δύο χρόνια συναντήσεων σε τακτική βάση και μέσα από παρουσιάσεις και συζητήσεις, ο 1ος Τόμος του Κεφαλαίου έφτασε κάποια στιγμή στο τέλος του και η ομάδα έκρινε πως ολοκληρώθηκε ο στόχος που είχε θέσει.
ΓΙΑΤΙ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ
Ορισμένα από εμάς εκφράσαμε την ανάγκη να συνεχίσουμε να εμπλεκόμαστε σε κάποια διαδικασία συλλογικής αυτομόρφωσης. Τα τακτικά ραντεβού με την ομάδα αποτελούσαν κίνητρο για να βρούμε το κουράγιο να αναμετρηθούμε με ένα βιβλίο, το οποίο όλα μάλλον έχουμε στην κινηματική "to read list", αλλά λίγα άτομα βρίσκουν το κουράγιο να το διαβάσουν μόνα τους. Οι συζητήσεις, η ανταλλαγή προτάσεων / σχετικών διαβασμάτων, η βοήθεια που προσέφερε το ένα στο άλλο μας επέτρεψαν να έρθουμε σε επαφή με διαβάσματα και ιδέες που αν το έκανε το καθένα μόνο του θα χρειαζόταν απείρως περισσότερο κόπο και χρόνο. Το σημαντικότερο όμως είναι πως μια διαδικασία συλλογικής αυτομόρφωσης που στεγάζεται εντός μιας κατάληψης επιχειρεί να πλουτίσει τα άτομα που συμμετέχουν, την ευρύτερη κοινότητα της Φάμπρικας Υφανέτ και άλλα άτομα που πιθανά ενδιαφέρονται, με αναλυτικά εργαλεία για εμπλοκή σε κινηματικές δράσεις. Η συλλογική αυτομόρφωση δεν είναι φιλολογικά σαλόνια ούτε τσάι και συμπάθεια, παρόλο που μπορούμε να πίνουμε και τσάι. Είναι πρώτα και κύρια ανάγκη και επιθυμία για πολιτική δράση.
ΓΙΑΤΙ ΟΥΤΟΠΙΑ
Στον συγκεκριμένο κύκλο αυτομόρφωσης αποφασίσαμε να ασχοληθούμε με το ζήτημα της ουτοπίας. Αν και στην ετυμολογία του ο όρος «ουτοπία» σημαίνει «κανένας τόπος», η ουτοπική σκέψη πέρα από και παράλληλα με φανταστικούς κόσμους σε λογοτεχνία και σινεμά, αποτελεί έναν τρόπο να ανιχνεύσουμε πραγματικότητες διαφορετικές και αντίθετες από τον διάχυτο καπιταλιστικό ρεαλισμό. Η ανάγκη αυτή προέκυψε από την προσπάθεια να κατανοήσουμε την εποχή μας: είναι αντιουτοπική, δυστοπική ή απλά έχει επιβληθεί η ουτοπία των κυρίαρχων χωρίς αντίπαλο; Μας ενδιαφέρει να προσεγγίσουμε την ουτοπική σκέψη ως μορφή, περιεχόμενο και πολιτική λειτουργία. Μας ενδιαφέρει η ουτοπία ως μέθοδος για να δούμε από απόσταση τον τρόπο που ζούμε, να εντοπίσουμε στιγμές του που δείχνουν προς έναν άλλον χρόνο/τόπο, να ξαναμιλήσουμε για κομμουνισμό. Στην προσπάθειά μας αυτή, επιχειρούμε να:
- Κατανοήσουμε την ίδια την έννοια της ουτοπίας.
- Διακρίνουμε την ουτοπία από τη δυστοπία και την αντι-ουτοπία.
- Αποσυνδέσουμε την ουτοπία από τον φόβο ενός αυταρχικού μέλλοντος.
- Διερωτηθούμε για την ουτοπία ως ανοιχτή, σχεσιακή πραγματικότητα ή/και ως ολοκληρωμένο σχεδιάγραμμα ενός μελλοντικού κόσμου.
- Εντοπίσουμε στιγμές του υπάρχοντος που κυοφορούν δυνατότητες ριζικού κοινωνικού μετασχηματισμού.
- Σταθούμε κριτικά σε σύγχρονες προτάσεις για καινοτόμες εναλλακτικές διαχείρισης του υπάρχοντος.
- Εμβαθύνουμε σε σύγχρονες αναζητήσεις για την αταξική κοινωνία και να αναδείξουμε τις διαφορές τους (κομμουνισμός της απο-ανάπτυξης, πλήρως αυτοματοποιημένος κομμουνισμός της πολυτέλειας).
Βιβλιογραφία (ενδεικτική):
1. Βίκυ Ιακώβου, Ουτοπία και Χειραφέτηση,2025, Εκκρεμές.
2. Ράσελ Τζάκομπυ, Ασαφής Εικόνα - Ουτοπική Σκέψη για μια Αντιουτοπική Εποχή, 2008, Νησίδες.
3. bini adamzcak, Κομμουνισμός, μια μικρή ιστορία για το πώς επιτέλους αλλάξουν όλα. 2013, Νήσος.
4. Ερνστ Μπλοχ,Ουτοπία και Επανάσταση. 2007,Αθήνα, Έρασμος.
5. Fredric Jameson, Αρχαιολογίες του Μέλλοντος, 1oς Τόμος. 2008, τόπος (μοτίβο εκδοτική).
6. Ruth Levitas, Utopia as Method, The Imaginary Reconstitution of Society, 2013, Palgrave Macmillan.