Σάββατο 23 Μαίου 2026 στις 12.00
90 Χρόνια από τον Μάη του 1936 – Κεντρική Εκδήλωση της ΟΚΔΕ
Στην επέτειο των 90 χρόνων από τον Μάη του 1936, η ΟΚΔΕ διοργανώνει σειρά εκδηλώσεων, επιδιώκοντας να αναδείξει τα διδάγματα και την επικαιρότητα αυτής της ιστορικής εργατικής εξέγερσης.
Ο Μάης του '36 δεν αποτελεί απλώς μια ιστορική στιγμή, αλλά έναν ζωντανό σταθμό της επαναστατικής παράδοσης του ελληνικού εργατικού κινήματος. Σε μια περίοδο βαθιών κοινωνικών αντιθέσεων, οικονομικής κρίσης και όξυνσης της ταξικής πάλης, οι εργάτες της Θεσσαλονίκης, με πρωτοπόρους τους καπνεργάτες, προχώρησαν σε μια μαζική και μαχητική εξέγερση, που έφτασε μέχρι την ανοιχτή αμφισβήτηση της αστικής εξουσίας.
Η απεργία, που ξεκίνησε στα τέλη Απριλίου του 1936, δεν περιορίστηκε σε έναν κλαδικό αγώνα. Μέσα από τις απεργιακές επιτροπές, τις φρουρές και τη μαζική κινητοποίηση μετατράπηκε σε ένα γενικευμένο κίνημα, που παρέσυρε πλατιά στρώματα της εργατικής τάξης και των φτωχών λαϊκών μαζών. Η σφαγή της 8ης Μαΐου από την αστυνομία λειτούργησε ως καταλύτης: χιλιάδες εργάτες κατέκλυσαν τους δρόμους της Θεσσαλονίκης, παραλύοντας τον κρατικό μηχανισμό και επιβάλλοντας στην πράξη τη δική τους δύναμη.
Για λίγες μέρες, η πόλη πέρασε ουσιαστικά στα χέρια των εργατών. Η αστυνομία υποχώρησε, οι μηχανισμοί καταστολής αποδιοργανώθηκαν και σε πολλές περιπτώσεις οι φαντάροι αρνήθηκαν να στραφούν ενάντια στους απεργούς και συναδελφώθηκαν μαζί τους. Ο Μάης του '36 απέδειξε ότι η εργατική τάξη, όταν οργανώνεται και δρα αποφασιστικά, μπορεί να αμφισβητήσει την ίδια την αστική εξουσία.
Ταυτόχρονα, όμως, ανέδειξε με οξύ τρόπο και το ζήτημα της πολιτικής ηγεσίας. Αντί η εξέγερση να γενικευτεί και να μετατραπεί σε πανελλαδική αναμέτρηση για την εξουσία (αυτή η προοπτική θα έκοβε τα πόδια στα σχέδια των αστικών δυνάμεων, του βασιλιά και των στρατοκρατικών κλικών για δικτατορία), η σταλινική ηγεσία του ΚΚΕ επέλεξε τον δρόμο του συμβιβασμού, μέσα από τη λογική της Θεωρίας των Σταδίων, του Λαϊκού Μετώπου της συνεργασίας με αστικές δυνάμεις (σύμφωνο Σκλάβαινα-Σοφούλη του ΚΚΕ με τους Φιλελεύθερους). Η αποκλιμάκωση των αγώνων και η μετατόπιση της προοπτικής για μια «επόμενη στιγμή» (στην πραγματικότητα ματαίωση) αποδυνάμωσαν το κίνημα, αφήνοντας τελικά το πεδίο ανοιχτό για την επιβολή της δικτατορίας του Μεταξά λίγες βδομάδες αργότερα.
Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, οι τροτσκιστές / επαναστάτες μαρξιστές, παρά τις περιορισμένες τους δυνάμεις απέναντι στον ισχυρό γραφειοκρατικό μηχανισμό του σταλινικού ΚΚΕ, πάλεψαν για τη γενίκευση της απεργίας, την ενίσχυση της αυτοοργάνωσης και την ανύψωση του αγώνα σε συνολική πάλη για την εξουσία. Η παρουσία και συμβολή τους στις απεργιακές επιτροπές αποτέλεσε σημαντικό παράγοντα για τη μαχητικότητα και το βάθος της εξέγερσης.
Σήμερα, 90 χρόνια μετά, ο Μάης του '36 παραμένει ένας πολύτιμος οδηγός. Δείχνει τόσο τις τεράστιες δυνατότητες της εργατικής τάξης, όσο και τα όρια όταν απουσιάζει μια επαναστατική στρατηγική και μια αντίστοιχη πολιτική οργάνωση, ένα επαναστατικό κόμμα. Σε μια περίοδο που η κρίση του καπιταλισμού βαθαίνει, τα μέτωπα του πολέμου πολλαπλασιάζονται και οι επιθέσεις στα κοινωνικά και πολιτικά δικαιώματα εντείνονται, τα διδάγματα αυτά αποκτούν άμεση σημασία.
Οι εκδηλώσεις της ΟΚΔΕ επιδιώκουν να συμβάλουν όχι μόνο στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης, αλλά κυρίως στην εξαγωγή των αναγκαίων πολιτικών συμπερασμάτων για το σήμερα. Για την ανάγκη οικοδόμησης μιας ισχυρής Επαναστατικής Αριστεράς, αναγκαίου εργαλείου ώστε οι αγώνες της εργατικής τάξης να φτάσουν μέχρι τη νίκη. Για τη μόνη ρεαλιστική διέξοδο, την επαναστατική ανατροπή του καπιταλισμού και τον Σοσιαλισμό.