Πέμπτη 4 Ιουνίου 2026 στις 21.00
Προβολή ταινίας: Ελευθεριακές
[Κύκλος προβολών για τα 90 χρόνια από την ισπανική κοινωνική επανάσταση] «Ελευθεριακές» (Libertarias) | Πέμπτη 4/6 9μμ
από Ταξική Αντεπίθεση (Ομάδα Αναρχικών και Κομμουνιστών)
Κύκλος προβολών -εκδηλώσεων για τα 90 χρόνια από την ισπανική κοινωνική (1936-1939)
Η ισπανική κοινωνική επανάσταση (1936-1939) αποτελεί την κορυφαία σελίδα της ταξικής πάλης στην Ευρώπη του Μεσοπολέμου, και μια από τις κορυφαίες του 20ου αιώνα. Είναι δε αναμφισβήτητα, η πιο ολοκληρωμένη εμφάνιση του αναρχικού κινήματος ως φορέα επαναστατικής αλλαγής στην ιστορία.
Τρία μόλις χρόνια πριν την έναρξη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, η ισπανική επανάσταση έρχεται, εν μέσω ανάδυσης του φασισμού/ναζισμού, να δώσει νέα ορμή στο διεθνές επαναστατικό κίνημα ύστερα από την εξεγερτική ακολουθία στην Ευρώπη της προηγούμενης δεκαετίας, εμπλουτίζοντας και ανανεώνοντας το περιεχόμενo του με ρηξικέλευθες μορφές οργάνωσης και δράσης, συγκροτώντας παράλληλα μια χειροπιαστή θέση μάχης απέναντι στο φασισμό και το καπιταλιστικό - ιμπεριαλιστικό σύστημα που τον γεννά : Μια θέση μάχης που μπορεί να συνοψιστεί στο ότι «μόνο η κοινωνική επανάσταση μπορεί να φράξει τον δρόμο στον φασισμό», ακριβώς γιατί ο τελευταίος, όπως τόνιζε ο αναρχικός επαναστάτης Μπουεναβεντούρα Ντουρούτι «αποτελεί την έσχατη λύση της αστικής τάξης όταν αυτή βλέπει την εξουσία της να χάνεται».
Γέννημα μια μακράς κοινωνικής και πολιτικής διεργασίας, το ισπανικό λαϊκό κίνημα θα σφυρηλατηθεί μέσα στο καμίνι ατελείωτων αιματηρών αγώνων ενάντια στην ισπανική μοναρχία και φεουδαρχία, πριν εισέλθει σταδιακά στην κοίτη του ταξικού ρεύματος, την περίοδο της παρισινής κομμούνας (1871) με την καταλυτική επίδραση του αναρχικού κινήματος, το οποίο κυριαρχούσε στο ισπανικό τμήμα της Πρώτης Διεθνούς.
Τις επόμενες δεκαετίες ο ισπανικός χώρος θα γίνει το πεδίο μιας αδυσώπητης ταξικής σύγκρουσης ανάμεσα στην σε παρακμή ισπανική αποικιοκρατία από τη μια, με επικεφαλής το στέμμα, το στρατό, τους γαιοκτήμονες, το μεγάλο κεφάλαιο, την εκκλησία και από την άλλη σε ένα υπό διαμόρφωση κοινωνικό συνασπισμό, με κινητήριες δυνάμεις την αγροτιά και το προλεταριάτο των μεγάλων αστικών κέντρων. Μέσα στη φωτιά αυτής της αντίστασης γεννιούνται οι επαναστατικές οργανώσεις του προλεταριάτου : η αναρχική Solidaridad Obrera το 1907, προάγγελος για την ίδρυση λίγο αργότερα της CNT το 1910, οι Los Solidarios τo 1919 και αργότερα οι Nosotros, η FAI το 1927 αλλά και κομμουνιστικές και σοσιαλιστικές οργανώσεις, κόμματα και συνδικάτα.
Στη στυγνή εκμετάλλευση των λαϊκών μαζών, την αδυσώπητη κρατική και παρακρατική τρομοκρατία, τα φασιστικά πραξικοπήματα (δικτατορία Πρίμο Ντε Ριβέρα 1923-1930), η ταξική απάντηση θα είναι η μαχητική οργάνωση της κοινωνικής βάσης και η εκδίπλωση μιας πολύμορφης αντίστασης : από δυναμικές απεργίες, μαζικές εξεγέρσεις (Αστούριες 1934) και ένοπλο αντάρτικο αγώνα μέχρι γενικευμένα αντιπαραδείγματα νέων μορφών κοινωνικής οργάνωσης. Κορύφωση όλων των παραπάνω ήταν το ξέσπασμα της επανάστασης τον Ιούλη του 1936, όταν o λαός της Ισπανίας εξεγείρεται ένοπλα και μαζικά ενάντια στην απόπειρα στρατιωτικού πραξικοπήματος για την επιβολής φασιστικής δικτατορίας. Ένα σχέδιο υπό την αιγίδα της ισπανικής άρχουσας τάξης και με την αμέριστη υποστήριξη των διεθνών συμμάχων της, του γερμανικού ναζισμού και του ιταλικού φασισμού, αλλά και με τη σιωπηλή συναίνεση των Άγγλων ιμπεριαλιστών.
Όπως κάθε γνήσια κοινωνική επανάσταση, έτσι και η ισπανική, στα τρία χρόνια της διάρκειας της, γέννησε τα φύτρα μια νέας εργατικής λαϊκής αντεξουσίας, που συγκρότησε στο εδώ και τώρα επαναστατικές μορφές κοινωνικής οργάνωσης. Ο απελευθερωτικός επαναστατικός άνεμος αγκάλιασε τα πάντα : από την παραγωγή, την εκπαίδευση, τον πολιτισμό ως τις κοινωνικές και έμφυλες σχέσεις.
Επιχειρώντας να ανιχνεύσουμε τους όρους και τις προϋποθέσεις της ισπανικής επανάστασης, τις τακτικές και τις στρατηγικές της, το κοινωνικό και πολιτικό της περιεχόμενο, προκειμένου να αντλήσουμε από αυτήν τις αθάνατες παρακαταθήκες της για τους σύγχρονους αγώνες ενάντια στο κράτος, τον καπιταλισμό, τον φασισμό, ξεκινάμε ένα κύκλο προβολών - εκδηλώσεων που φιλοδοξεί να καταπιαστεί με τα κρίσιμα επίδικα που τέθηκαν κατά την εξέλιξη της.
Ξεκινάμε την Πέμπτη 4 Ιουνίου στις 9μμ (στον πολιτικό χώρο της Ταξικής Αντεπίθεσης Καλλιδρομίου 49 Εξάρχεια) με την προβολή της ταινίας «Ελευθεριακές» (Libertarias), η οποία αποτυπώνει όψεις του επαναστατικού κοινωνικού σχηματισμού, επικεντρώνοντας, όπως μαρτυρά και ο τίτλος της, στο ρόλο των γυναικών στο επαναστατικό κίνημα μέσα από τις γραμμές των αναρχικών επαναστατικών οργανώσεων CNT-FAI και των Mujeres Libres.
Εικόνες:
