Τετάρτη 17 Ιουνίου 2026 στις 21.00
Ελεύθερες προβολές στο Άλσος
Blade Runner (the Final Cut), 2007, 117 λεπτά
Σκηνοθεσία: Ridley Scott
Πρωταγωνιστούν: Harrisson Ford, Rutger Hauer, Sean Young, Edward James Olmos
Ακόμα και να θες να αγνοήσεις τον φιλοσοφικό χαρακτήρα του Blade Runner δεν μπορείς! Εμπνευσμένο από το μυθιστόρημα του Philip K. Dick "Ονειρεύονται τα ανδροειδή το ηλεκτρικό πρόβατο;" (Do androids dream of electric sheep?), τo όνομα του ήρωα Deckard να παρηχεί αυτό του θεμελιωτή της αναλυτικής σκέψης (του Καρτέσιου, δηλαδή) και τις "ρέπλικες" με ημερομηνία λήξης, καταλαβαίνεις αμέσως ότι εδώ το πεδίο είναι φιλοσοφικό, ανθρωπολογικό και υπαρξιακό από την αρχή. Και δεν πρόκειται για αφηρημένη φιλοσοφία! Οι ρέπλικες είναι εργάτες σε μακρινούς πλανήτες, αναλώσιμοι και στόχοι για εξολόθρευση άπαξ και στασιάσουν.
Ούτε μπορείς να μη δεις το "υπονοoύμενο" των ερωτημάτων που τίθενται. Ελάχιστες "φουτουριστικές" ταινίες ή ταινίες "επιστημονικής φαντασίας" συνδυάζονται τόσο αριστοτεχνικά με την νουάρ αισθητική για να αποτυπώσουν το γεγονός ότι η αναζήτηση της "τεχνητής νοημοσύνης" είναι ουσιαστικά η προσπάθεια των ανθρώπων να κατανοήσουν τη δική τους νοημοσύνη, να την προσομοιώσουν, με μια έννοια, για να την ανατμήσουν, να την ανακατασκευάσουν και να δοκιμάσουν τα όριά της, που είναι τα όρια της συνείδησής τους. Οι ρέπλικες καταναλώνονται, καταπίνονται στη δίνη της αναζήτησης της ταυτότητάς τους όπως και οι άνθρωποι: ποια είναι η ουσία της ύπαρξής τους, από πού προέρχονται και πού πάνε, ονειρεύονται, θυμούνται και τι; και τείνουν βασανιστικά στο όριο της αυτοσυνειδησίας, τον αναστοχασμό: Ξέρουν οι ρέπλικες ότι είναι ρέπλικες; Και αν το μάθουν, εξακολουθούν να είναι ρέπλικες;
Οι διώκτες τους υποβάλουν τις ρέπλικες σε ένα τεστ για να εξακριβωθεί αν πρόκειται για ρέπλικες ή ανθρώπους που εμπνέεται ουσιαστικά από το γνωστό, στη θεωρία της υπολογιστικής, τεστ Turing. Ένα "παιχνίδι Μίμησης" για το πόσο καλά μπορεί μια μηχανή να μιμηθεί την ανθρώπινη συμπεριφορά σε μια συνομιλία - ή, αλλιώς, να αποκρύψει, να συγκαλύψει τη μηχανική, την τεχνητή, δηλαδή, νοημοσύνη της, που ωθεί τα όρια ανθρώπινου και μη-ανθρώπινου σε ανεξερεύνητες περιοχές.
ΥΓ> Το αίσθημα της "δυστοπίας σε κίνηση", καθώς το "μακρινό" 2019 της ταινίας είναι ήδη πίσω μας, εμπνέει από μόνο του μια ισχυρή δόση στοχασμού πάνω στο πλέξιμο της φαντασίας με την ιστορία.
