τι; : πορεία θεματική : από :

Τρίτη 17 Νοεμβρίου 2026 στις 17.00

Αντικρατικη - αντικαπιταλιστική διαδήλωση

Από το Πολυτεχνείο στις εξεγέρσεις του σήμερα - Να κάνουμε το αδύνατο εφικτό

Η 17η Νοέμβρη είναι μια υπενθύμιση ότι η ιστορία δεν κινείται αποκλειστικά από τους ισχυρούς, τους κυβερνώντες και τους ειδικούς της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας. Μπορεί να διαρραγεί, να ανατραπεί και να πάρει διαφορετική κατεύθυνση όταν οι άνθρωποι αποφασίζουν να πάψουν να αντιμετωπίζουν την πραγματικότητα ως κάτι δεδομένο και αμετάβλητο.

Το Πολυτεχνείο του '73 γεννήθηκε μέσα στη δικτατορία, σε συνθήκες διαφορετικές από τις σημερινές. Η εξέγερση πέρα από τη διαμαρτυρία απέναντι σε ένα αυταρχικό καθεστώς ήταν η έμπρακτη άρνηση της ιδέας ότι η κοινωνία οφείλει να υπακούει, να σιωπά και να περιμένει τις αλλαγές που θα αποφασίσουν άλλοι για λογαριασμό της. Οι δρόμοι και το κατειλημμένο Πολυτεχνείο έγιναν τόποι συνάντησης, πολιτικής ζύμωσης, συλλογικής δράσης και αμφισβήτησης της ίδιας της κανονικότητας.

Σήμερα, σε διαφορετικές συνθήκες, βλέπουμε ξανά στην Ευρώπη κοινωνίες να βγαίνουν στους δρόμους, να αμφισβητούν κυβερνήσεις και να συγκρούονται με την επιβολή των από τα πάνω. Από τη Γαλλία μέχρι την Αλβανία και τη Σερβία, οι κοινωνικές αντιστάσεις παίρνουν διαφορετικές μορφές, έχουν διαφορετικές αφετηρίες και δεν συγκροτούν ένα ενιαίο κίνημα. Αναδεικνύουν, όμως, ένα κοινό ερώτημα, αυτό του ποιός αποφασίζει για τις ζωές μας, τις ανάγκες μας, τους όρους εργασίας μας, την πρόσβαση στα κοινά.

Μέσα στην ακρίβεια, την επισφάλεια, την υποβάθμιση των δημόσιων αγαθών και την εντεινόμενη καταστολή, η υπόσχεση ότι τα πράγματα θα αλλάξουν μέσα από την εναλλαγή κυβερνήσεων μοιάζει όλο και πιο αστεία. Η κοινωνική δυσαρέσκεια συχνά αντιμετωπίζεται ως πρόβλημα προς διαχείριση, η οργή ως απειλή για την τάξη και την νομιμότητα και οι άνθρωποι ως παθητικοί αποδέκτες αποφάσεων που έχουν ήδη ληφθεί. Απέναντι σε αυτή τη λογική, η εξέγερση επαναφέρει μια θεμελιώδη δυνατότητα: οι ίδιοι οι άνθρωποι να πάρουν τον λόγο, να ορίσουν τις ανάγκες τους και να παρέμβουν συλλογικά στις συνθήκες της ζωής τους.

Η ιστορία, πάντως, δεν αλλάζει μόνο στις ημέρες που χιλιάδες άνθρωποι γεμίζουν τους δρόμους. Αλλάζει και στον τρόπο με τον οποίο οι συναντήσεις, οι σχέσεις αλληλεγγύης και οι συλλογικές αποφάσεις κατορθώνουν να επιβιώσουν όταν η κινητοποίηση υποχωρεί. Η εξέγερση ανοίγει μια ρωγμή στην κανονικότητα και το στοίχημα είναι να μη μείνει αυτή η ρωγμή μια σύντομη παρένθεση, αλλά να γίνει αφετηρία για κάτι που αποκτά διάρκεια.

Τα Τέμπη και οι αγώνες των αγροτών στην Ελλάδα ανέδειξαν τη δύναμη της κοινωνικής οργής, την ανάγκη για δικαιοσύνη και την ικανότητα ανθρώπων από διαφορετικές κοινωνικές θέσεις να συναντηθούν στον δρόμο. Ταυτόχρονα, φανέρωσαν πόσο δύσκολο παραμένει να μετασχηματιστεί αυτή η δυναμική σε ανεξάρτητες συλλογικές δομές με συνέχεια, κοινό προσανατολισμό και δυνατότητα παρέμβασης πέρα από το άμεσο αίτημα. Οι κινητοποιήσεις πρέπει να επιχειρούν να δημιουργήσουν δικούς τους χώρους συντονισμού και λήψης αποφάσεων, ειδάλλως η διαχείριση της κρίσης επιστρέφει στα χέρια εκείνων που ήδη κατέχουν την πολιτική και θεσμική εξουσία. Οι «ειδικοί», τα κομματικά επιτελεία και η κεντρική πολιτική σκηνή αναλαμβάνουν ξανά να μιλήσουν στο όνομα της κοινωνίας.

Σε πείσμα όλων αυτών εμείς πάντα θα βρίσκουμε τις απαντήσεις μας στα καίρια ερωτήματα που μας απασχολούν στη συλλογικοποίηση των αναγκών μας και στην από κοινού δράση. Στη δημιουργία συνελεύσεων στις γειτονιές και στους χώρους εργασίας, στην αυτοοργάνωση των φοιτητών, στην αλληλεγγύη ανάμεσα στους κοινωνικούς αγώνες, στη συγκρότηση δομών που μπορούν να αποφασίζουν και να δρουν χωρίς να αναθέτουν σε άλλους τη διαχείριση της ζωής τους.

Οι σημερινές εξεγέρσεις, με όλη την αντιφατικότητα και τα όριά τους, μας θυμίζουν ότι η κοινωνική πραγματικότητα δεν είναι τόσο ακίνητη όσο θέλουν να φαίνεται. Άνθρωποι που μέχρι χθες ένιωθαν μόνοι ανακαλύπτουν ότι μοιράζονται τις ίδιες αγωνίες. Εκεί όπου κυριαρχούσε η ιδιώτευση, εμφανίζεται ο κοινοτισμός. Εκεί όπου η αδυναμία παρουσιαζόταν ως φυσική κατάσταση, γεννιέται η συλλογική αυτοπεποίθηση. Μπορεί η ζωντάνια αυτή να μην είναι από μόνη της νίκη, είναι όμως η πρώτη ύλη για να μπορέσουμε να φανταστούμε και να οργανώσουμε κάτι διαφορετικό. Γι' αυτό έχει νόημα να μιλάμε σήμερα για την εφικτότητα της ανατροπής του υπάρχοντος. Όχι με την έννοια ότι η ανατροπή είναι εύκολη, αναπόφευκτη ή προ των πυλών, αλλά ότι δεν είναι αδιανόητη. Το σύστημα που παρουσιάζεται ως η μοναδική δυνατή πραγματικότητα στηρίζεται και στην πεποίθηση ότι δεν υπάρχει εναλλακτική. Κάθε συλλογική εμπειρία που αποδεικνύει ότι μπορούμε να αποφασίζουμε διαφορετικά, να οργανώνουμε από κοινού τις ανάγκες μας και να δημιουργούμε θεσμούς από τα κάτω, υπονομεύει αυτή την πεποίθηση στην πράξη.

Επομένως, στο Πολυτεχνείο εμείς δε βλέπουμε ένα αρχέτυπο για να αντιγράψουμε, αλλά ένα κάλεσμα να αναμετρηθούμε με τις δυνατότητες και τα όρια της δικής μας εποχής. Είναι μια συλλογική εμπειρία και μια καταγεγραμμένη ιστορία για την άρνηση της ανάθεσης, τη συλλογική αυτενέργεια, την αμφισβήτηση της εξουσίας και τη δυνατότητα των από τα κάτω να γίνουν οι ίδιοι πρωταγωνιστές της ιστορίας τους. Απέναντι στην ακρίβεια, στην καταστολή και στην οργανωμένη προσπάθεια να συνηθίσουμε τη διαρκή υποβάθμιση της ζωής μας, αντιλαμβανόμαστε τη φαιδρότητα μίας υπόσχεσης διαχείρισης.

Πενήντα τρεις Νοέμβρηδες μετά θα κατέβουμε ξανά στους δρόμους, για να δούμε την εξέγερση ως ζωντανή δυνατότητα, χωρίς διάθεση να λατρέψουμε τις εξεγέρσεις του παρελθόντος, ούτε και να αναζητήσουμε στους νεκρούς ήρωες την πολιτική δύναμη που αδυνατούμε να συγκροτήσουμε στο παρόν. Το θέμα είναι να συνδέσουμε τη μνήμη του Πολυτεχνείου με τις σημερινές κοινωνικές συγκρούσεις, χωρίς να εξιδανικεύουμε το χθες και χωρίς να αποδεχόμαστε τη σημερινή αδράνεια ως μοίρα.

Από τους δρόμους της Γαλλίας μέχρι τις κινητοποιήσεις στην Αλβανία και τη Σερβία, από τους αγώνες για τα Τέμπη μέχρι τις αγροτικές διεκδικήσεις, αναδύεται ξανά το ερώτημα της κοινωνικής δύναμης: ποιος αποφασίζει και ποιος μπορεί να αλλάξει τους όρους της ζωής μας; Απέναντι στην ακρίβεια, στην καταστολή και στην πολιτική της ανάθεσης, η απάντηση δεν μπορεί να είναι ένας ακόμη διαχειριστής, μια νέα κυβέρνηση ή μια διαφορετική ελίτ.

Ούτε ανάθεση ούτε αντιπροσώπευση στις υποθέσεις μας.

Αυτοοργάνωση, αλληλεγγύη, άμεση δημοκρατία.

Η κοινωνία στα χέρια της κοινωνίας.

ΟΛΟΙ ΟΛΕΣ ΟΛΑ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΚΡΑΤΙΚΗ ΑΝΤΙΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΗ ΔΙΑΔΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΑ 53 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΞΕΓΕΡΣΗ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ

Τρίτη 17/11 | 17:00 | Πολυτεχνείο ΑΠΘ

Συγκροτούμε κοινό μπλοκ με την Αντιεξουσιαστή Κίνηση Θεσσαλονίκης

Ελεύθερος Κοινωνικός Χώρος Σχολείο